Gelecek Turizmde Blog

10/17/2016

Her acılı Adana değildir

NİLAY ÖRNEK

 

  

İncir... Çok güzel görünebilirler ama Aydın inciri olmaları için farklı özelliklere sahip olmaları gerekiyor.

 

Peynir tabağı, İstanbul Cihangir'deki Antre Gourmet'den... Peynir cenneti mekanın sahipleri Neşe Aksoy Biber ile Berrin Bal Onur'un 'Peynir Aşkına' adlı kitapları coğrafi işaretli peynir türleri için de bir rehber.

                                        

  

Boyoz patlıcanlı, ıspanaklı ve hatta tahinli de çok güzel ama İzmir boyozu sadece sade olanı.

 

Siz kebapçıda her acılıya Adana diyor olabilirsiniz ama en az bir yaşındaki koyun etinden zırhla çekilecek, binde 5 oranında acı kırmızı biber konulacak... Ve bunun gibi belli kriterleri olacak. Çünkü coğrafi işaret bunu gerektirir! Peki coğrafi işaret nedir ve niye çok önemli ve gereklidir?

Yemek için, iyi yemek için, temiz tarım, doğru tüketim için, adalet için, gelecek nesiller, doğal ürün, doğru beslenme, doğayı koruma ve bilinçlenme için, gastronomi turizmi için, sürdürülebilir turizm için 'coğrafi işaretleme' önemli.

Coğrafi işaret konusunda bugüne kadar pek çok köşe yazısı kaleme alan Güngör Uras'ın yazdığı gibi: "Türkiye’nin en iyi beyaz peynirleri Edirne ve Ezine peynirleridir. Bu nedenle bütün beyaz peynirler 'Edirne' ya da 'Ezine' diyerek satılır. Halkımız uyanık olsun, bu oyuna gelmesin, etiketi okusun."

Peynirler sadece birer örnek, konu temelde 'coğrafi işaretleme kavramı' ve bunun uygulamaya geçmesi.

Ürüne pazarlama gücü katan, gerçek üreticiyi koruyan, kırsal kalkınmaya aracılık eden coğrafi işaret, ürün kalitesinin korunması ve bilinen özellikte üretimin yapılması için önemli.

 

HER 'ACILI' ADANA DEĞİLDİR

Peki son yıllarda üzerinde çokça durulan pek çok kişinin önemini kavradığı coğrafi işaretleme ne?

Hâlâ bilmeyenler için hatırlatmakta fayda var.

Coğrafi İşaret, ünü ve yapılışından sonuçta ortaya çıkan bazı özelliklerine göre, belirli bir bölgeyle özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir. Bu orijinal ürünlerin tescilini Türk Patent Enstitüsü yapar.

Siz her acılı kebaba 'Adana' diyebilirsiniz ama gerçek bu değildir.

 

LGESİNDEKİ ŞARTLAR OLMAZSA OLMAZ!

Adana şalgamı, Kanlıca yoğurdu, Taşköprü sarımsağı denilmesiyle olmuyor!

Bu ürünlerin belli özelliklerinin tescillenmesi ve o özelliklere uyması gerekiyor.

Kars kaşarı, Kars’ta yapılınca özel.

Coğrafi İşaretli Taşköprü sarımsağının dünyanın en iyi sarımsaklarından biri olabilmesi için ihtiyacı olan sıcaklık, nem, yağmur, rüzgâr ve toprak birleşimi sadece Taşköprü’de.

Keza Adana kebabı, Afyon sucuğu, Malatya kayısısı da öyle. 

 

Adana Kebabı

 

 

İZMİR ATAKTA!

Coğrafi işaret almak anlaşılan zorlu bir süreç.

Bir ilin, bölgenin ürününe sahip çıkıp işin peşine düşmesi de önemli etken.

İzmir Lokması için 2011 yılında başvurulduğu ve ancak geçen haftalarda coğrafi işaret aldığı düşünülürse uzun da bir süreç.

Ancak Resmi Gazete ilanında yer verilen özelliklere bakınca görüyorsunuz ki, bir İzmir Lokması kolay olunmuyor!

İç yuvarlağından dışına kaç santimetre çapı olacağı, hamurunun kaç dakika yoğurulacağı, kaç derece sıcaklıktaki yağda pişirileceği hepsi belirli.

Bu arada izmir, 'İzmir boyozu', 'İzmir şambali'si ve 'İzmir lokması'na coğrafi işaretleme alarak son dönemde büyük atak yaptı; darısı diğer illerin başına...

 

NLERCE ÖZEL ÜRÜN VAR AMA...

Türkiye'de 190'ın üzerinde coğrafi işaret almış, tescilli ürün var ancak, Türk Patent Enstitüsü'nün internet sitesi biraz geç yenilendiğinden hepsini bir anda göremeyebilirsiniz.

 Türk Patent Enstitüsü sitesindeki listeden bakıp da bulamadığınız ürünü adıyla 'gugıllamanızda' yarar var. En sağlam kaynak resmi gazete.

 

GERÇEK OLANI SATIN ALMAK ÖNEMLİ

Son olarak... Özen gösterenleri de takdir etmek gerek... Metro Toptan Market mesela 'coğrafi işaretleme' konusunda hassas oluşumlardan.

Tüm dünyadaki şubelerinde bunun üzerine gidiyor, Türkiye'de de Mutfak Dostları Derneği ile ortak çalışmalar da yapıyor.

Metro'nun sattığı coğrafi işaretli ürünler arasında şu yiyecekleri sayabiliyoruz mesela: Akhisar domat zeytini, Antep fıstığı, Ayvalık zeytinyağı, Çubuk turşusu, Edremit Körfez Bölgesi zeytinyağları, Ege sultani üzümü, Ezine peyniri, Gemlik zeytini, Giresun tombul fındığı, Gümüşhane dut pestili, Gümüşhane kömesi, Güney Ege zeytinyağları, Kayseri mantısı, Kemalpaşa tatlısı, Kırkağaç kavunu, Maraş dondurması, Mersin cezeryesi, Mustafakemalpaşa peynir tatlısı, Safranbolu lokumu, Zile pekmezi, Mardin imlebes şekeri, Bozbağ kestane şekeri, Malatya kayısı kurusu, Edirne peyniri, Kars kaşarı, Erzincan tulum peyniri...

 

 

Antep Baklavası

   

Afyon Kaymağı

İzmir Tulumu